Doorontwikkeling AWARE van goed beschreven naar goed onderbouwde interventie
De noodknop AWARE die slachtoffers van huiselijk geweld en stalking bij zich kunnen dragen, bestaat al heel wat jaren en wordt in de meeste regio’s van Nederland al gebruikt. Met één druk op de knop worden direct de hulpdiensten gealarmeerd, die door de ingebouwde GPS zien waar het slachtoffer zich bevindt. Maar AWARE is veel meer dan een noodknop; het is een werkwijze waarin zorgvuldige begeleiding en nauwe samenwerking tussen partijen centraal staat.
Doorontwikkelen op basis van praktijkervaring
Dilek Turactemur, beleidsadviseur bij KesslerPerspektief, waar Arosa de merknaam is voor Aanpak Huiselijk Geweld, vertelt hoe zij in 2022 begonnen met de doorontwikkeling van dit instrument. “AWARE was al een goed beschreven interventie, maar we zagen dat deze in verschillende regio’s op verschillende manieren wordt ingezet. We zijn daarom praktijkervaringen gaan verzamelen en gaan evalueren met alle betrokken partijen; de politie, Veilig Thuis, gemeenten, zorgorganisaties en cliënten zelf. En op basis van al die ervaringen zijn we een nieuwe beschrijving gaan maken, die goed aansluit bij de praktijk en bij cliënten. Daarmee heeft het instrument nu het predicaat ‘goed onderbouwd’ gekregen.”
Daarnaast zijn in Rotterdam in de afgelopen jaren een aantal doorontwikkelingen die goed bleken te werken, in de nieuwe beschrijving opgenomen.
- De leeftijdsgrens van 18 jaar is vervallen – ook een jonger slachtoffer die beseft waar ze in zit en die goed met het instrument om kan gaan, kan in aanmerking komen voor AWARE. Dat gaat in afstemming met haar familie en evt. betrokken jeugdorganisaties.
- Voorheen moest een slachtoffer al aangifte gedaan hebben voor ze AWARE kon krijgen. Dat was een drempel: na een aangifte staat de pleger vaak na een paar uur weer buiten, en kan het gevaar voor het slachtoffer sterk toenemen. De angst bij het slachtoffer is dan groot, omdat ze geen stok achter de deur heeft. Nu kan ze al AWARE krijgen vóór de aangifte, mits er wel bereidheid is tot het doen van aangifte, zodat er dossieropbouw plaats kan vinden.
- AWARE kan preventief worden ingezet als er nog geen sprake is van stalking, wanneer het risico op stalking en geweld als hoog wordt ingeschat door zowel de politie als Veilig Thuis. Hier kan bv. sprake van zijn als een pleger een geschiedenis heeft van ernstige geweldsdelicten, en als hij dreigementen uit nadat het slachtoffer de relatie beëindigt. In deze situaties kan binnen 48 uur na aanmelding AWARE worden ingezet.
- Waar mogelijk wordt gekeken of er bij inzet van AWARE ook een aanbod voor begeleiding aan de pleger kan worden gedaan binnen het vrijwillig kader, door inzet van ervaringsdeskundigen.
Dilek hoopt dat deze doorontwikkelingen ook in andere regio’s opgepakt gaan worden. Daarbij is altijd sprake van maatwerk, de situatie is immers anders in verschillende regio’s. Het belangrijkste is dat AWARE altijd aan begeleiding is gekoppeld (anders mag het geen AWARE heten) en dat er een goede samenwerking is tussen de betrokken partijen. “Je hebt elkaar nodig als je de veiligheid wilt waarborgen”, zegt Dilek. “Gemeenten zijn vaak bezorgd over de kosten, maar als je de samenwerking goed op orde hebt, hoeft het niet veel te kosten. En AWARE kan ook kosten besparen, bijvoorbeeld doordat een slachtoffer niet naar de opvang hoeft. Uiteindelijk doen we dit om de veiligheid en de kwaliteit van zorg te verbeteren.”
