In Friesland zit het gezin aan tafel bij Multidisciplinaire Aanpak (MDA++)
Bij de overlegtafel voor de meest complexe casuïstiek rond huiselijk geweld en kindermishandeling in Friesland, zitten de volwassenen uit het gezin bij elk overleg. Naast het gezin zitten een forensisch therapeut van GGZ Friesland, een maatschappelijk werker van Verslavingszorg Noord Nederland, een kinderarts van het Frisius MC, een politiefunctionaris en een psycholoog van Fier aan tafel. De voorzitter is werkzaam bij het Regiecentrum Bescherming en Veiligheid. Verder sluit degene aan die het gezin inbrengt; dat kan een onderzoeker van Veilig Thuis zijn, een Jeugdbeschermer of een regiehouder van een wijkteam. Het is voor iedereen spannend om met iedereen erbij in gesprek te gaan, maar het allermeest geldt dat voor het gezin. Hoe lukt het in Friesland dat gezinsleden aan willen sluiten?
Uitnodigend
“Het begint in ons taalgebruik”, zegt Maarten van der Gronde, klinisch psycholoog bij Fier en deelnemer aan MDA++. “We vragen niet: vind je het goed dat we er andere mensen bij betrekken? Want vaak is de problematiek al dusdanig dat nee zeggen helemaal geen optie meer is. We zeggen: in jullie gezin is het nu al zo lang onveilig, dat het echt nodig is om er andere mensen bij te betrekken. We gaan overleggen en we nodigen jullie uit om aan te sluiten.” Als mensen niet willen komen, gaat het overleg toch plaatsvinden. De gezinsleden worden nogmaals uitgenodigd: kom dan alleen luisteren, je hoeft niets te zeggen als je dat niet wilt. Bijna altijd lukt het dat mensen komen.
De kernteamleden werken al jaren op deze manier; voor hen is het vanzelfsprekend. Hun motivatie komt voort uit het besef dat samenwerking noodzakelijk is om voor deze gezinnen het verschil te maken. “Alleen kun je brandjes blussen, maar om de patronen te doorbreken, moet je samenwerken”, zegt Maarten van der Gronde. Naast de partijen die aan tafel zitten, wordt ook met het Openbaar Ministerie samengewerkt. Jaarlijks stromen er zo’n 40 – 50 nieuwe gezinnen in, en er is een langdurige monitoring van nog eens zo’n 80 gezinnen. Die laatste groep komt maar één of twee keer per jaar aan tafel, de nieuwe gezinnen gemiddeld vijf keer per jaar.
Lef hebben en gelijkwaardig zijn
Wat heeft geholpen om dit van de grond te krijgen, is de rol van de bestuurders van de betrokken organisaties. Zij stelden tijd, middelen en vertrouwen beschikbaar en toonden bestuurlijk lef. Het is voor iedereen spannend, je gaat over gezinnen overleggen die niet bij je in zorg zijn, je hebt geen dossier van ze. En er komt extreem privacygevoelige informatie op tafel. De bestuurders hebben zich op het standpunt gesteld: jij mag informatie delen als dat in het belang is van dit kind of deze volwassene. Dat is vervolgens door juristen onderbouwd. Een andere belangrijke succesfactor is de totale gelijkwaardigheid van de samenwerkende partijen. Het is niet ‘van iemand’, niemand heeft een organisatorisch belang.
En wat hebben de gezinnen eraan? “Het grote voordeel voor hen is dat er één plek is waar je je verhaal doet, in plaats van steeds opnieuw. Het is heel pijnlijk dat daar al je shit op tafel komt, maar daardoor worden er wel verstandigere volgordes ingezet in de hulpverlening”, zegt Maarten van der Gronde. Op basis van de Top 3 methodiek wordt er een gezamenlijk plan gemaakt. Er is de afspraak dat de MDA++ gezinnen bij de betrokken zorgorganisaties voorrang krijgen en niet op de wachtlijst hoeven. Het MDA++ team blijft betrokken zolang als nodig is, ook als dat tien jaar duurt.
