Veiligheid Voorop: samenwerking zit niet in de structuur, maar in de relatie
De landelijke aanpak Veiligheid Voorop staat voor de vroegtijdige samenwerking op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling door Veilig Thuis, de politie, het Openbaar Ministerie, de drie reclasseringsorganisaties (3RO) en de Raad voor de Kinderbescherming. Deze coalitie zet sinds 2018 in op een andere manier van samenwerken: vroegtijdig en intensief, met als doel het sneller realiseren van een veilige situatie.
Zachte krachten
“Als we één ding hebben geleerd in de afgelopen jaren, is het wel dat het de zachte factoren zijn die het verschil maken”, zegt Jeroen Bos, adviseur Blaauwberg en betrokken bij de ontwikkeling en uitvoering van Veiligheid Voorop. “Elkaar leren kennen, vertrouwen en begrijpen wat de ander bedoelt als die over ‘veiligheid’ spreekt. Samenwerking vraagt om tijd, aandacht en lef. Precies datgene wat er vaak ontbreekt in de hectiek van een crisis”.
Vier bouwstenen
Veiligheid Voorop werkt met vier belangrijke momenten van afstemming tussen zorg- en strafpartners. Deze momenten zorgen ervoor dat professionals eerder en effectiever kunnen handelen bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling:
Een aanpak die wordt ingezet bij een melding van acute onveiligheid in crisissituaties. Politie en Veilig Thuis stemmen hun acties direct op elkaar af en gaan, indien mogelijk, gezamenlijk ter plaatse. Op deze manier kan de veiligheidsbeoordeling sneller en zorgvuldiger worden gemaakt.
Bij dreigend gevaar of risico, zonder dat er al een verdachte is aangehouden. Hier worden snel afspraken gemaakt over wie wat doet om de veiligheid te herstellen.
Dit wordt ingezet wanneer een verdachte is gehoord en/of aangehouden. Vroegtijdige betrokkenheid en aanvullende informatiedeling van Veilig Thuis aan de ZSM partners helpen om goede veiligheidsafspraken voor gezinnen te maken. Door de beoordeling van de acute veiligheid door VT, kan VT toelichten of en welke veiligheidsvoorwaarden noodzakelijk zijn.
Bij vermoeden van of geconstateerd psychisch of lichamelijk letsel. Het doel is het verstevigen van het netwerk van gespecialiseerde professionals en het voorkomen dat organisaties afzonderlijk hetzelfde gezin benaderen.
In de praktijk blijkt de toegevoegde waarde van deze manier van werken. In plaats van achter elkaar aan te werken, wordt er samen opgetrokken. Daardoor kunnen interventies sneller worden ingezet en wordt er veel meer gezamenlijkheid ervaren. Een deelnemer aan Veiligheid Voorop in Oost Nederland: “De frustratie van het niet-samenwerken zijn we kwijt. Het is mooi om te zien: de lijnen zijn kort, er wordt gecommuniceerd en men is snel bij elkaar op de lijn. Een paar jaar geleden was dat nog allemaal zwaar en moeilijk”.
Kleine stappen kunnen daarbij al een groot verschil maken. Een deelnemer uit Noord-Holland zegt: “We zorgen met de VT-werkplek op het politiebureau voor nabij contact en korte lijntjes. Groter dan dat is het eigenlijk niet. Maar het werkt.”
